Skocz do zawartości
Sandra

Skonstruowałem sobie budzik z WiFi – a co z CE?

Pomocna odpowiedź

Witam,

bardzo ciekawy artykuł. Mam jednak pytanie. Jak wygląda sprawa kiedy wprowadzę do sprzedaży tylko same płytki drukowane (bez elementów)? Wtedy nabywca sam buduje urządzenie za pomocą dołączonej dokumentacji.

Pozdrawiam

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites
(edytowany)

Witam,

cieszę się, że artykuł się podobał 😉 Co do pytania, same płytki drukowane są w zakresie RoHS i co za tym idzie odpowiednia procedura oceny zgodności, dokumentacja i oznakowanie jest konieczne przy wprowadzaniu produktu na rynek. Temat płytek drukowanych jest dosyć popularny i z kontekście RoHS podnoszony dosyć często np. tutaj artykuł z portalu branżowego elektronika B2B -  https://elektronikab2b.pl/raporty/2425-polscy-producenci-i-dystrybutorzy-obwodow-drukowanych/strona/2

Pozdrawiam

Edytowano przez Sandra
  • Lubię! 1

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites
Dnia 11.03.2020 o 13:05, Sandra napisał:

Jeżeli chodzi o RoHS, to dotyczy on ograniczenia substancji niebezpiecznych w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, więc to wymaganie musieli też spełnić sprzedawcy naszych komponentów, a co za tym idzie skoro wszystkie komponenty są zgodne z RoHS to i nasz produkt będzie zgodny.

Nie jest to prawdą w moim przekonaniu. W dalszym ciągu w normalnej sprzedaży jest stop lutowniczy 60/40 czyli 40% ołowiu i 60% cyny. Połączenie elementów spełniających zgodność z RoHS takim stopem spowoduje, że całość przestanie być zgodna z RoHS. Ja w dalszym ciągu do wszystkich moich płytek używam cyny z ołowiem gdyż stopy ze srebrem nie spełniały moich potrzeb.

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites
4 godziny temu, Sabre napisał:

Nie jest to prawdą w moim przekonaniu. W dalszym ciągu w normalnej sprzedaży jest stop lutowniczy 60/40 czyli 40% ołowiu i 60% cyny. Połączenie elementów spełniających zgodność z RoHS takim stopem spowoduje, że całość przestanie być zgodna z RoHS. Ja w dalszym ciągu do wszystkich moich płytek używam cyny z ołowiem gdyż stopy ze srebrem nie spełniały moich potrzeb.

Po pierwsze na rynku zawsze znajdziemy produkty niezgodne z każdej branży, ale to nie znaczy, że jeżeli ktoś tak robi to jest to legalne i w żadnym razie nie możemy uznawać tego za wyznacznik. Dlatego działają organy nadzoru rynku, aby wyłapywać takie produkty. Tutaj sam Pan sobie odpowiedział na swoje pytanie, jeżeli nie używa Pan wszystkich części składowych produktu, o których wie Pan, że nie spełniają RoHS lub nie ma na to potwierdzenia, to z założenia od razu ma Pan produkt niezgodny lub do ponownego badania jako całość. To tak jakby wziąć zanieczyszczone tworzywo sztuczne z recyklingu (które można kupić) i mówić, że jak zrobimy z niego łyżkę to nie będzie zgodna z rozporządzeniem do kontaktu z żywnością, ale tak można bo to tworzywo jest w sprzedaży... Przeznaczenie i zastosowanie ma kluczowe znaczenie 😉 W praktyce wygląda to tak, że laboratorium podczas wystawiania raportu z badań RoHS kompletnego produktu może i często wystawia tzw. ,, Consolidated test report" czyli bierze się wyniki z badań wszystkich komponentów od poddostawców, sprawdza się czy ujęte są wszystkie użyte materiały i i wystawia potwierdzenie, że produkt jest zgodny z RoHS na podstawie zgodności materiałów.

Dodatkowo jeżeli chodzi o użytek w domu proszę zerknąć na fragment powyższego artykułu pokazującego interpretację z blue guide ,,Tutaj upewnia nas jeszcze w tym przekonaniu blue guide czyli przewodnik po europejskich przepisach dotyczących produktów, który mówi, że nie doszło do wprowadzenia do obrotu jeżeli produkt jest produkowany na własny użytek, przy czym zaznacza też, że część unijnego prawodawstwa obejmuje swym zakresem również te produkty, które są wytwarzane na własny użytek. Na szczęście w przewodniku możemy znaleźć też dalsze wyjaśnienie, że w przypadku gdy unijne prawodawstwo harmonizacyjne reguluje użytek własny, nie odnosi się to do sporadycznej produkcji na własny użytek przez osobę prywatną w kontekście niekomercyjnym. [3]"

Trzeba pamiętać, że istnieje szereg wyłączeń z wymagań RoHS (jak i każdej innej dyrektywy czy rozporządzenia), gdzie produkt nie musi być zgodny z danym aktem prawnym. I tak ołów w różnych stopach w zależności od procentowego udziału i zastosowania w stopie lutowniczym jest dopuszczalny zgodnie z tabelą z załącznika III dyrektywy RoHS.

Wybierając materiały kluczem jest to, że musimy zawsze rozważyć jakie zastosowanie będzie miał produkt. 😉

Pozdrawiam

  • Lubię! 1

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites
5 godzin temu, Sabre napisał:

skoro wszystkie komponenty są zgodne z RoHS to i nasz produkt będzie zgodny

Może się czepiam ale stop lutowniczy nie jest dla mnie komponentem dlatego napisałem to co napisałem 😉. W moim mniemaniu same komponenty nie gwarantują zgodności z RoHS.

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites

Same składowe twojego projektu też nie gwarantują zgodności z RoHS. Producent/dystrybutor jest zobowiązany, na przykład, zapewnić serwis i utylizację uszkodzonych lub wycofanych z użycia urządzeń — co jednak stanowi niemałe wyzwanie logistyczne.

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites
17 godzin temu, deshipu napisał:

Same składowe twojego projektu też nie gwarantują zgodności z RoHS. Producent/dystrybutor jest zobowiązany, na przykład, zapewnić serwis i utylizację uszkodzonych lub wycofanych z użycia urządzeń — co jednak stanowi niemałe wyzwanie logistyczne.

Po pierwsze artykuł rozważa konstrukcje na użytek własny, a nie sprzedaż czy dystrybucję i wyłączenia z przepisów były podane na potrzeby użytku własnego, a nie komercyjnego.  Sprzedając coś też trzeba płacić m.in. podatki i uwaga o tym też nie napisałam, bo nie tego dotyczy artykuł. Po drugie utylizacja wynika z dyrektywy WEEE, która często jest mylona z RoHS. WEEE nie jest dyrektywą, która dotyka oznakowania ,,CE" więc nie została uwzględniona w artykule, bo gdybym chciała uwzględnić wszystkie przepisy UE dotyczące produktów w różnych przeznaczeniach i konfiguracjach, to powstało by co najmniej kilkanaście grubych tomów książkowych, a nie artykuł naświetlający najważniejsze kwestie w domowym konstruowaniu.

Pozdrawiam

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites
Dnia 27.03.2020 o 10:41, Sandra napisał:

Po pierwsze artykuł rozważa konstrukcje na użytek własny, a nie sprzedaż czy dystrybucję i wyłączenia z przepisów były podane na potrzeby użytku własnego, a nie komercyjnego.

Popraw mnie jeśli się mylę (w końcu nie jestem prawnikiem i nigdy nie odważyłbym się opublikować na forum artykułu dającego porady prawne, jak ten, bo z tego są poważne konsekwencje), ale konstrukcje na użytek własny nie muszą spełniać dyrektyw gwarantujących swobodny przepływ produktów w obrębie Unii Europejskiej z tego prostego powodu, że nigdzie nie przepływają.

Istnieją osobne przepisy określające warunki jaki musi spełniać sprzęt używany przez hobbystów i/lub radioamatorów (by tym drugim wolno więcej) i nie mają one nic wspólnego ze znaczkiem CE.

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites
Dnia 28.03.2020 o 20:28, deshipu napisał:

Popraw mnie jeśli się mylę (w końcu nie jestem prawnikiem i nigdy nie odważyłbym się opublikować na forum artykułu dającego porady prawne, jak ten, bo z tego są poważne konsekwencje), ale konstrukcje na użytek własny nie muszą spełniać dyrektyw gwarantujących swobodny przepływ produktów w obrębie Unii Europejskiej z tego prostego powodu, że nigdzie nie przepływają.

Prawnicy się tematami oceny zgodności generalnie nie zajmują. Tymi aspektami zajmują się w zależności od firmy i jej wewnętrznego nazewnictwa inżynierowie jakości, inżynierowie zapewnienia zgodności, inżynierowie certyfikacji, inżynierowie oceny zgodności itd. Co do użytku własnego i tego, że nie nie musi nic spełniać, bo nigdzie nie przepływa to nie jest takie proste i dlatego powstał ten artykuł. W pojęciu ogólnym coś takiego jak ,,użytek własny" w legislacji europejskiej nie istnieje. I właśnie dlatego trzeba rozważyć każdą dyrektywę, w której może znaleźć się produkt, gdyż nie wszystkie mają takie wyłączenia, z których w przypadku ,,własnego użytku" możemy skorzystać. Przywołałeś ,,radioamatorów" i słusznie, tylko,  że to wyłączenie wynika tylko z dyrektywy radiowej i powiązanych regulacji radiowych, a dyrektyw produktowych mamy ponad 30. Na przykład kiedy właściciel firmy i pracownicy robią jakieś urządzenie na użytek własny swojej firmy czy muszą robić jakieś badania i przeprowadzać ocenę zgodności? No raczej muszą, bo produkt jest udostępniany pracownikom. To oznacza, że czasem chociaż wydaje się na logikę, że coś jest użytkiem własnym wg oceny zgodności nim nie jest. Właśnie dlatego na ocenę zgodności nie ma reguły i jedynym słusznym podejściem jest ,,case by case" bo nawet nieistotny szczegół przeznaczenia\zastosowania\konstrukcji może wszystko zmienić. 😉

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites
2 minuty temu, Sandra napisał:

Prawnicy się tematami oceny zgodności generalnie nie zajmują

Prawnicy generalnie zajmują się tym, co im klientom (a pośrednio im) przynosi zysk.

To nie żart - po prostu można się nagle obudzić mając przed sobą przedstawiciela korporacji który akurat znalazł haka, abyś patent na swój genialny kalkulator oddał korporacji a najchętniej jeszcze dopłacił za łaskawe przyjęcie daru.

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites
(edytowany)
5 godzin temu, Sandra napisał:

Przywołałeś ,,radioamatorów" i słusznie, tylko,  że to wyłączenie wynika tylko z dyrektywy radiowej i powiązanych regulacji radiowych, a dyrektyw produktowych mamy ponad 30. Na przykład kiedy właściciel firmy i pracownicy robią jakieś urządzenie na użytek własny swojej firmy czy muszą robić jakieś badania i przeprowadzać ocenę zgodności? No raczej muszą, bo produkt jest udostępniany pracownikom.

Oczywiście zgadza się to wszytko, nie możesz udostępnić do publicznego użytku urządzenia, które nie spełnia wymogów bezpieczeństwa, zasad korzystania z transmisji radiowych, standardów zasilania i tak dalej. Ale dyrektywy Unii Europejskie nie mają tu nic do tego. Istotne są nasze własne krajowe przepisy BHP, prawa regulujące radio, czy też polskie standardy dotyczące zasilania. Znaczek CE nie ma tu nic do tego. Możesz sobie kupić radiostację ze znaczkiem CE i wszystkimi atestami i w najlepsze łamać prawo używając jej niezgodnie z przepisami, używając niewłaściwych częstotliwości, mocy, oraz nie posiadając licencji. Podobnie z dowolnym innym urządzeniem. Dlatego właśnie wprowadzono licencje i uprawnienia (medyczne, inżynierskie, prawnicze, strażackie, BHP), żeby ludzie nie mający zielonego pojęcia o rzeczywistych przepisach nie zajmowali się takimi rzeczami tylko dlatego, że przeczytali artykuł na forum.

Edytowano przez deshipu

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites

Skonstruowałem i co?I nic.Jeśli skonstruowałem sobie kalkulator i go włączyłem. Od razu został poddany ocenie kompatybilności elektromagnetycznej.Radio gra jak grało. Dla pewności sprawdziłem czy nie ma zakłóceń na innych częstotliwościach i stwierdziłem,że nie ma zakłóceń,telefon działa jak działał,lampka świeci się jak świeciła,telewizor też etc.Krótko mówiąc aparatura nie pogarsza działania innych  aparatur.Co więcej inne aparatury też nie pogarszają działania mojego kalkulatora.Jedyną rzeczą jaką muszę zrobić to zgromadzić dokumentację,którą mam bo projektowałem.Coś napisać jak wyglądał proces produkcji  oraz sporządzić pisemną deklarację zgodności UE.A na końcu muszę nanieść znak CE zgodnie z normą UE a dokumentację przechowywać przez 10 lat.Niepokojące jest to,że  artykuł straszy nieprawdopodobnymi problemami związanymi z podjęciem się wytworzenia czegokolwiek.Służby o których autor pisze są niezbędne do funkcjonowania państwa i są immanentną częścią naszej rzeczywistości. Dyrektywy UE są po to by ułatwić producentowi prowadzenie działalności.Problem jest z edukacją. Dyrektywy UE odwołują się do odpowiednio wysokiego poziomu etycznego producenta ,jego dojrzałości i znajomości podstawowych pojęć jak państwo ,prawo i szacunku do tych pojęć.Nie chodzi o to jak ominąć prawo tylko chodzi oto by je stosować.Dyrektywy zgodnie ze swoją definicją są swoistą instrukcją obsługi,swoistym programem bardzo podobnym do tego np. w języku C.W tym miejscu polecam dwie książki „Chwała Aten” i „Rzym”. Jak przeczytacie to dowiecie się gdzie jesteście a dowiecie się,że jesteśmy jakieś 1200 lat za Europą zachodnią bo nigdy nie byliśmy włączeni do Rzymu przez co nie ma  nawyku w narodzie przestrzegania i pisania  prawa.Nie piszę tutaj dobrego prawa bo takiego pojęcia nie ma. Poniżej przytaczam,w mojej ocenie,kluczowe fragmenty dyrektywy UE dotyczącej nas elektroników ,elektryków. Ta dyrektywa w sposób bardzo prosty opisuje Twoje postępowanie w machinie gospodarczej UE.Pełny tekst w załączniku.

Cytat

 

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2014/30/UE z dnia 26lutego2014r.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do kompatybilności elektromagnetycznej (wersja przekształcona)              …                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   (19) Zważywszy, że producent posiada dokładną wiedzę o procesie projektowania i produkcji, jest on najbardziej kompetentny do przeprowadzenia procedury oceny zgodności. W związku z tym ocena zgodności powinna pozostać wyłącznie obowiązkiem producenta.

A później                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ….                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ROZDZIAŁ1                                                                                                                                                                                                                                                                                                          PRZEPISY OGÓLNE                                                                                                                                                                                                                                                                                                Artykuł1                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Przedmiot                                                                                                                                                                                                                                                                                        Niniejsza dyrektywa reguluje kompatybilność elektromagnetyczną urządzeń. Ma na celu zapewnienie funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez wprowadzenie wymogu, by urządzenia osiągały odpowiedni poziom kompatybilności elektromagnetycznej.                                                                                                                                                                                             …                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Apóźniej                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Artykuł3                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Definicje                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             1. Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       ….                                                                                                                                                                                                                                                                                                 4) „kompatybilność elektromagnetyczna” oznacza zdolność urządzenia do zadowalającego działania w środowisku elektromagnetycznym bez powodowania nadmiernych zaburzeń elektromagnetycznych w stosunku do innych urządzeń działających w tym środowisku;

5) „zaburzenie elektromagnetyczne” oznacza jakiekolwiek zjawisko elektromagnetyczne, które może pogorszyć działanie urządzenia; zaburzeniem elektromagnetycznym może być szum elektromagnetyczny, niepożądany sygnał lub zmiana w samym ośrodku propagacji;

6) „odporność” oznacza zdolność urządzenia do działania zgodnie z przeznaczeniem bez pogorszenia jakości w przypadku wystąpienia zaburzenia elektromagnetycznego;                       …..                                                                                                                                                                                                                                                                                                 20) „ocena zgodności” oznacza proces wykazujący, czy zostały spełnione zasadnicze wymagania dotyczące aparatury zawarte w niniejszej dyrektywie;                                                       Artykuł6                                                                                                                                                                                                                                                                                      Zasadnicze   wymagania                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Urządzenia spełniają zasadnicze wymagania określone w załączniku  I.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Artykuł14                                                                                                                                                                                                                                                                                   Procedury oceny zgodności aparatury

Zgodność aparatury z zasadniczymi wymaganiami określonymi w załączniku I wykazuje się przy zastosowaniu jednej z następujących procedur oceny zgodności:

a) wewnętrznej kontroli produkcji określonej w załączniku II;

b) badania typu UE, a po nim zgodności z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji określoną w załączniku III.

Producent może zdecydować o ograniczeniu stosowania procedury, o której mowa w akapicie pierwszym lit. b), do niektórych aspektów zasadniczych wymagań, pod warunkiem że w przypadku innych aspektów zasadniczych wymagań zastosowanie ma procedura, o której mowa w akapicie pierwszym lit. a).

Przejdźmy do załącznika I

ZAŁĄCZNIK I

ZASADNICZE WYMAGANIA

1. Wymagania ogólne

Urządzenia są projektowane i produkowane w taki sposób, by, przy uwzględnieniu stanu techniki, zapewnić, żeby:

a) wytwarzane zaburzenia elektromagnetyczne nie przekraczały poziomu, powyżej którego urządzenia radiowe i telekomunikacyjne lub inne urządzenia nie mogą działać zgodnie z przeznaczeniem;

b) poziom odporności tych urządzeń na zaburzenia elektromagnetyczne, jakich należy spodziewać się podczas użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, pozwalał na działanie

urządzenia bez niedopuszczalnego pogorszenia jakości jego użytkowania zgodnego z przeznaczeniem.

2. Wymagania szczególne dla instalacji stacjonarnych

Instalacja i zamierzone wykorzystanie komponentów:

Instalacja stacjonarna jest instalowana przy użyciu profesjonalnych metod inżynierskich i z uwzględnieniem informacji dotyczących użycia komponentów zgodnie z przeznaczeniem, mając na celu spełnienie zasadniczych wymagań, o których mowa w pkt 1.PL 29.3.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 96/97

ZAŁĄCZNIK II

MODUŁ A: WEWNĘTRZNA KONTROLA PRODUKCJI

1. Wewnętrzna kontrola produkcji to procedura oceny zgodności, według której producent wywiązuje się ze zobowiązań określonych w pkt 2, 3, 4 i 5 niniejszego załącznika oraz zapewnia spełnienie przez aparaturę wymagań niniejszej dyrektywy, które mają do niej zastosowanie, i deklaruje to na swoją wyłączną odpowiedzialność.

2. Ocena kompatybilności elektromagnetycznej

Producent przeprowadza ocenę kompatybilności elektromagnetycznej aparatury, wykorzystując do tego odpowiednie zjawiska, w celu spełnienia zasadniczych wymagań określonych w pkt 1 załącznika I.

W ocenie kompatybilności elektromagnetycznej uwzględnia się wszystkie przewidywane normalne warunki eksploatacji. W przypadku, gdy aparatura może występować w różnych konfiguracjach, ocena kompatybilności elektromagnetycznej musi potwierdzić, że aparatura spełnia zasadnicze wymagania określone w pkt 1 załącznika I we wszystkich możliwych konfiguracjach określonych przez producenta jako reprezentatywne dla użytkowania aparatury zgodnie z przeznaczeniem.

3. Dokumentacja techniczna

Producent sporządza dokumentację techniczną. Dokumentacja umożliwia ocenę zgodności aparatury z odnośnymi wymaganiami oraz obejmuje odpowiednią analizę i ocenę ryzyka.

Dokumentacja techniczna określa mające zastosowanie wymagania i obejmuje, w stopniu odpowiednim dla takiej oceny, projekt, produkcję i działanie aparatury. W stosownych przypadkach dokumentacja techniczna zawiera przynajmniej następujące elementy:

a) ogólny opis aparatury;

b) projekt koncepcyjny i rysunki dotyczące produkcji oraz schematy elementów, podzespołów, obwodów itd.;

c) opisy i wyjaśnienia niezbędne do zrozumienia tych rysunków i schematów oraz działania aparatury;

d) wykaz norm zharmonizowanych, stosowanych w całości lub częściowo, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a jeżeli te normy zharmonizowane nie zostały zastosowane, opisy rozwiązań przyjętych w celu spełnienia zasadniczych wymagań niniejszej dyrektywy, w tym wykaz innych właściwych zastosowanych specyfikacji technicznych; w przypadku częściowego zastosowania norm zharmonizowanych w dokumentacji technicznej określa się, które części zostały zastosowane;

e) wyniki dokonanych obliczeń projektowych, przeprowadzonych badań itp.;

f) sprawozdania z badań.

4.Produkcja                                                                                                                                                                                                                                                                                  Producent wprowadza wszelkie niezbędne środki, aby proces produkcji i jego monitorowanie zapewniały zgodność wyprodukowanej aparatury z dokumentacją    techniczną, o której mowa w pkt 3 niniejszego załącznika, oraz z zasadniczymi wymaganiami określonymi w załączniku I pkt 1.

5. Oznakowanie CE i deklaracja zgodności  UE                                                                                                                                                                                                            5.1. Producent umieszcza na każdym egzemplarzu aparatury spełniającej odnośne wymagania niniejszej dyrektywy oznakowanie   CE                                       

5.2. Producent sporządza pisemną deklarację zgodności UE dla modelu aparatury i przechowuje ją wraz z dokumentacją techniczną do dyspozycji organów krajowych przez okres 10 lat po wprowadzeniu aparatury do obrotu. Deklaracja zgodności UE identyfikuje aparaturę, dla której została sporządzona.

Kopię deklaracji zgodności UE udostępnia się na żądanie właściwym organom.

 

2014-30-ue.pdf

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites
(edytowany)
11 godzin temu, szymonw napisał:

Skonstruowałem i co?I nic.Jeśli skonstruowałem sobie kalkulator i go włączyłem. Od razu został poddany ocenie kompatybilności elektromagnetycznej.Radio gra jak grało. Dla pewności sprawdziłem czy nie ma zakłóceń na innych częstotliwościach i stwierdziłem,że nie ma zakłóceń,telefon działa jak działał,lampka świeci się jak świeciła,telewizor też etc.

Jaką masz pewność, że Twoja ocena jest zgodna ze stanem faktycznym? Posiadasz np. komorę EMC, w której możesz przeprowadzić samodzielnie taki test? To, że urządzenie "na oko" działa i nie zakłóca telewizora wcale nie znaczy, że przejdzie laboratoryjne testy. Wręcz przeciwnie, można się bardzo zdziwić jak zobaczy się co dzieje się z urządzeniem, gdy przechodzi testy EMC. @szymonw rozumiem, że testujesz wszystko samodzielnie, ale powiedz z czystej ciekawości - zestawiałeś kiedyś swoje badania z tymi, które zostały później wykonane w odpowiednim laboratorium?

Edytowano przez Gieneq
  • Lubię! 1

Udostępnij ten post


Link to post
Share on other sites

Dołącz do dyskusji, napisz odpowiedź!

Jeśli masz już konto to zaloguj się teraz, aby opublikować wiadomość jako Ty. Możesz też napisać teraz i zarejestrować się później.
Uwaga: wgrywanie zdjęć i załączników dostępne jest po zalogowaniu!

Gość
Dołącz do dyskusji! Kliknij i zacznij pisać...

×   Wklejony jako tekst z formatowaniem.   Przywróć formatowanie

  Dozwolonych jest tylko 75 emoji.

×   Twój link będzie automatycznie osadzony.   Wyświetlać jako link

×   Twoja poprzednia zawartość została przywrócona.   Wyczyść edytor

×   Nie możesz wkleić zdjęć bezpośrednio. Prześlij lub wstaw obrazy z adresu URL.


×
×
  • Utwórz nowe...