Dla kogo jest nowe Arduino UNO Q?

[rafal2808]

Płytki Arduino są doskonale znane w branży elektronicznej. Niejeden elektronik zaczynał swoją przygodę z programowaniem od klasycznego już Arduino UNO. Mózgiem tego urządzenia jest mikrokontroler ATmega328, który pozwala przygotować wiele nie raz rozbudowanych projektów, choć w dzisiejszych czasach wszechobecnych rdzeni ARM ten klasyczny już procesor wydaje się już nieco przestarzały. Jednak Arduino to nie tylko klasyka, ale i wiele więcej. Przez lata producent udostępnił wiele wariantów modułów skupionych na wydajność czy też konkretnym typie bezprzewodowej komunikacji. Dzięki temu platforma ta stała się w branży doskonałym przykładem sprzętu do prototypowania, który pozwala w kilku krokach uruchomić większość elektronicznych czujników, czy też modułów i choć docelowe urządzenie może bazować na kompletnie innym procesorze, Arduino z powodzeniem może wspierać proces projektowania. 

Jedną z nowości, która pojawiła się jakiś czas temu jest mikrokomputer Arduino UNO Q. Dzięki uprzejmości firmy Botland miałem okazję przetestować ten nowy produkt, a moimi przemyśleniami na jego temat podzielę się w tym artykule.

 

Czym jest Arduino UNO Q?

Nowe Arduino UNO Q.

Nie bez przyczyny użyłem słowa mikrokomputer, do tej pory Arduino kojarzyło się z różnego rodzaju mikrokontrolerami, od prostych ATmeg do całkiem rozbudowanych konstrukcji od francusko-włoskiego STMicroelectornics. Tutaj jednak mamy coś całkowicie nowego, czyli połączeniem procesora Qualcomm Dragonwing™ QRB2210 oraz mikroprocesor STM32U585. Całość wraz z 2GB (lub 4GB, ten wariant nadal opisany jest na stronie Arduino jako Coming Soon) pamięci RAM, 16GB pamięci eMMC oraz modułem wspierającym łączność WiFi 5 (2,4 GHz / 5 GHz) i Bluetooth 5.1 upakowana została w formacie klasycznego UNO.

Zgodnie z założeniem nowe Arduino ma być produktem wspierającym system Debian OS, ten obsługiwany jest przez wspomniany procesor od Qualcomma. Z drugiej strony mikrokontroler STM32 pełni tutaj rolę klasycznego układu wykorzystywanego w innych produktach. To właśnie on połączony jest z fizycznymi pinami, które skonfigurowane są w identyczny zestaw, jak w klasycznym UNO. To do nich podłączane są zewnętrzne czujniki, czy też inne peryferia. Płytka wyposażona jest też w złącze USB-C, które służy zarówno do zasilania, jak i komunikacji. Co więcej, do UNO Q, możemy podłączyć też komputerowy hub, dzięki czemu uzyskujemy dodatkowy port HDMI pozwalający korzystać z płytki w ramach graficznego interfejsu.

Poza tym na laminacie znalazło się tez miejsce dla matrycy niebieskich diod LED w rozmiarze 8x13, złącza Qwiic do podłączania modułów I2C, cztery diody RGB po dwie na każdy z procesorów. Na spodzie umieszczono także złącza typu płytka-płytka do podłączenia urządzeń takich jak kamery MIPI CSI oraz wyświetlacze MIPI DSI. 

Słów kilka powiedzieć trzeba także o sposobach programowania. Nowy produkt możemy obsługiwać z poziomu klasycznego IDE. Jednak wówczas niejako tracimy możliwości wbudowanego procesora, ponieważ wgrywany kod uruchamiany jest tylko na układzie od STMicroelectronics. Z myślą o nowym Arduino powstała aplikacja Arduino App Lab, która integruje klasyczny kod wraz z językiem Python i rozwiązaniami dedykowanym dla AI. Oznacza to, że z poziomu tego programu możemy przygotować kod Python uruchamiany na procesorze Qualcomm oraz klasyczny kod Arduino obsługiwany przez STM i co ważne możemy też łączyć obie jednostki w ramach jednej aplikacji.

 

Problemy pierwszego uruchomienie

Będąc szczerym muszę powiedzieć, że moja pierwsza styczność z nowym Arduino nie była zbyt obiecująca. Po otrzymaniu płytki w pierwszym kroku postanowiłem spróbować uruchomić kilka prostych programów, czy nawet wbudowanych przykładów z poziomu Arduino IDE. Niestety, żaden z nich nie działał. Płytka była widziana w systemie poprawnie, a środowisko sygnalizowało, że cały proces wgrywania przebiega pomyślnie. Niestety fizycznych efektów nie było widać, wbudowana na płytce dioda LED podłączona do mikrokontrolera STM mrugała tak samo, jak w momencie pierwszego podłączenia zasilania. Wydawało się, że z jakiegoś powodu uruchamiany program nie jest aktualizowany, choć Arduino IDE sygnalizowało co innego. 

Komunikat pojawiający się po uruchomieniu Arduino App Lab. 

Nie do końca wiedząc, czy jest to moja wina, czy też może mój egzemplarz Arduino jest uszkodzony, postanowiłem uruchomić nowy program, czyli Arduino App Lab. Tym sposobem pojawiło się też pewne światełko w tunelu. Po uruchomieniu program sygnalizował potrzebę aktualizacji wbudowanego oprogramowania.

Aktualizacja oprogramowania. 

Aktualizacja oprogramowania, czyli de facto wbudowanego systemu linux obsługiwana jest przez skrypt nazwany arduino-flasher-cli. Niestety tutaj również napotkałem pewne problemy, za pierwszym razem okazało się, że proces nie chciał w ogóle wystartować. Okazało się, że płytka musi być uruchomiona w trybie update, na co pozwala jedna ze zworek na PCB. Informacja ta znajduje się w dokumentacji, ale nie bezpośrednio w miejscu, z którego pobiera się skrypt aktualizujący. Może to być nieco mylące, choć jak głosi też powszechna zasada „zaglądaj do dokumentacji”, tak więc niekoniecznie jest to wada Arduino, a jedynie mój pospiech.

Niestety, po aktualizacji nie zmieniło się nic, płytka nadal nie podmieniała programu uruchamianego przez STM32, a przy włączaniu Arduino App Lab pojawiał się komunikat o aktualizacji. Cały proces updatu przeprowadziłem trzykrotnie i co zaskakujące za trzecim razem wszystko zaczęło magicznie działać. Od tego momentu nowa aplikacja uruchamiała się poprawnie, wyświetlając ekran startowy, a wgrywanie nowego programu z poziomu klasycznego IDE rzeczywiście aktualizowało kod uruchamiany przez STM32. Dlaczego po kilku updatach wszystko zaczęło działać? Nie ma pojęcia. 

Po dłuższej zabawie mogę powiedzieć jeszcze nieco więcej o samym procesie aktualizacji, dopisując te słowa na koniec listopada, gdzie pierwsze uruchomienie miało miejsce na jego początku. W międzyczasie aktualizacji softu było sporo, ale sam nie jestem pewny, które były rzeczywiste. Kilkukrotnie zauważyłem, że po podłączeniu płytki aplikacja potrafi wyświetlić komunikat o wiszącej aktualizacji, ale czasami wystarczy odłączyć i ponownie podłączyć płytkę do komputera i komunikat ten nie pojawia się już ponownie. Kilka razy aktualizowałem płytkę, ale sam nie wiem, czy było to potrzebne. Wygląda na no, że przynajmniej na razie są jakieś problem programowe, przez które Arduino chce się ciągle aktualizować. 

 

Współpraca z Arduino IDE

Podłączony do Arduino czujnik promieniowania. 

Choć nowe Arduino to przede wszystkim procesor Qualcomm, a przynajmniej tak marketingowo promowana jest ta płytka, postanowiłem sprawdzić też nieco działanie ze wspominanego już wcześniej Arduino IDE. To pozwala sterować tylko procesorem STM32, ale to właśnie tym do tej pory były płytki Arduino – różnego rodzaju mikrokontrolerami. 

Współpraca z STM przebiega całkiem sprawnie, z tego ,co sprawdziłem to większość popularnych bibliotek dla czujników temperatury, czy też wyświetlaczy działa poprawnie. Co więcej, te mniej popularne paczki kodu również działają. Dla przykładu na fotografii zobaczyć możecie podłączony do Arduino czujnik promieniowania jonizującego od DFRobot, na którym położyłem dwie torowe elektrody. Pozwala to w prosty i legalny sposób uzyskać odczyt o wartości, choć nieco większej niż promieniowanie tła. Wartość z czujnika 351CPM wyświetlana jest na wbudowanej matrycy diod LED. 

Mimo że współpraca z Arduino IDE działa całkiem dobrze to muszę wspomnieć o pewnym mankamencie, czyli niedziałającej funkcji Serial.print(), a przynajmniej nie tak jak według mnie powinno to działać. Funkcja ta jest doskonale znana z innych płytek Arduino, dzięki niej można w prosty sposób przesyłać informacje przez port szeregowy do komputera. Tutaj jednak nie jest to możliwe. Port USB obsługiwany jest przez specjalny kontroler połączony z procesorem Qualcomm, ale nie z STM32. Wszystkie wyjścia UART mikrokontrolera dostępne są tylko z poziomu fizycznych pinów, dlatego potrzebny jest zewnętrzny adapter UART-USB. Jest to dość niefortunne rozwiązanie, funkcja Serial.print() jest niezwykle powszechna i, co więcej ułatwiająca prototypowanie. Jej użycie było zawsze bardzo wygodne, tutaj wymaga jednak nieco pracy. Podejrzewam, że takie rozwiązanie podykotowane było jakimiś problemami lub po prostu niemożnością wyprowadzenia na złącze USB portu szeregowego, ale nie zmienia to faktu, ze według mnie jest to wada.   

 

Praca z Arduino App Lab

Ekran główny Arduino App Lab.

Arduino App Lab to środowisko, którego głównym zadaniem jest połączyć funkcjonalności związane z procesorem Qualcomma i mikrokontroler STM32. Program ten pozwala przygotować kod Pythona, który działać będzie z poziomu Linuxa, jak i kod C uruchamiany na mikrokontrolerze. Co ważne jeden, jak i drugi program mogą być ze sobą powiązane i wydaje się, że to właśnie do tego stworzona została ta płytka. Mowa tutaj o łączeniu mniej i bardziej zaawansowanych aplikacji. Można sobie wyobrazić, że obraz z zewnętrznej kamery przetwarzany jest przez procesor Qualcomma i gdy wykryty zostanie konkretny obiekt, informacje o tym zostaną przesłane do STM32, który na ich podstawie wysteruje serwomechanizmy, czy też diody LED. 

Wszystko to brzmi to dość ciekawie, ale w praktyce App Lab wydaje się nieco chaotyczne. Zakładam, że z założenia wszystko miało być bardzo proste, przystępne dla początkującego użytkownika, ale wyszło chyba, aż za prosto, przez co brakuje pewnych funkcji, a środowisko nie zawsze informuje, że zamykając jakiś kod, jego wykonywanie również zostanie zatrzymane. Całość do działania wykorzystuje Dockera, od którego nie jestem ekspertem, ale jak wskazuje wiele, źródeł nie jest to najoptymalniejsze rozwiązanie w przypadku urządzeń z ograniczoną ilością pamięci RAM. Wspomnieć trzeba też jeszcze, że wynikiem działania na Linuxie jest pełne wsparcie dla SSH, czy też instalowania pakietów za pomocą apt, co jest całkiem przyjemne w użyciu. 

 

Mikrokomputer w pełnym tego słowa znaczeniu 

Arduino UNO Q z podłączonym hubem. 

Tak jak wspomniałem, do Arduino UNO Q można z powodzeniem podłączyć huba, dzięki czemu można korzystać z płytki, jak z klasycznego mikrokomputera. Na stronie producenta znajdziemy informację, że powinno się wykorzystywać urządzenie wspierające Power Delivery, ja jednak wykorzystałem jeden z tańszych hubów dostępnych na rynku, który nie ma nawet konkretnego producenta i który zasilany był z innego huba podłączonego do komputera. Ale nawet w takiej konfiguracji wszystko działało poprawnie, nie zauważyłem żadnych problemów z mrugającym obrazem, czy też przerywającymi swoje działanie portami USB. 

W takim zestawieniu otrzymujemy w rzeczywistości Arduino App Lab uruchomione bezpośrednio na samej płytce. Działa to poprawnie, choć powolnie i wydaje mi się, że jakikolwiek większy projekt, który wymagałby mocy obliczeniowe i jednocześnie wyjścia HDMI mógłby mieć problemy ze stabilnością. Choć jest to moje przypuszczenie, bo nie korzystałem wiele z Arduino jako osobnego mikrokomputera. 

 

Konkurencja dla Raspberry Pi, czy coś innego?

Arduino UNO Q i Raspberry Pi 5.

Arduino UNO Q jest pierwszym (prawie) mikrokomputerem Włoskiego producenta. Tak więc nie będzie niczym zaskakującym porównanie go z popularnym Raspberry Pi. Czy nowa płytka jest jakkolwiek w stanie konkurować z RPI? Według mnie nie. Malinka to jednak nieco inna liga urządzeń, przede wszystkim pod względem wydajności, bazując na testach Geekbeanch 6, Arduino wykręca wyniki 187 i 530 punktów, gdzie Raspberry Pi 5 osiąga odpowiednio 904 i 2164 punktów. Tam, gdzie RPI sprawuje się całkiem dobrze, Arduino miałby po prostu problemy ze stabilnością działania. Poza tym konstrukcje obu modułów są nieco inne, w przypadku Arduino mówimy raczej o maksymalnej miniaturyzacji, co może być zarówno wadą, jak i zaletą, ale w porównaniu do Raspberry Pi pojedynczy port USB, który pełni rolę wszystkiego i wymaga podłączenia zewnętrznego huba, może być problematyczny. Poza tym pamiętać trzeba o wsparciu softowym. Arduino jest dopiero na początku tej drogi, ale to, co cenione jest w przypadku Malinki to wieloletnie wsparcie oprogramowania. System rozwijany jest od lat i działa dobrze. W internecie dostępne jest mnóstwo poradników czy projektów, które pokazują, jak zbudować coś, nawet bez wielkiej wiedzy elektronicznej. Czy ta kwestia w przypadku Arduino będzie rozwijana, mam taką nadzieję, ale też pewną obawę. 

Nie będę tutaj tworzyć, żadnego nowego określenia, a jedynie skorzystam z frazy, która pojawia się powszechnie „Arduino UNO Q jest dziwne”. Jest to chyba najlepsze określenie tej płytki. Co więcej, dobrym opisem, choć może nieco podkoloryzowanym jest komentarz, na który natrafiłem pod jednym z YouTubowych filmów.  

For me this new Qualcomm board is weird. It's like RPi is like a car - you have roof over your head, you can transport things, but you get stuck in traffic. Arduino/MCUs are like motorbikes - you have less space, you get wet in rain, but you can bypass trafic. And this Qualcomm board is like a quad bike - you get stuck in traffic, and you also get wet. They tried to so something other SBCs do much better.

Sam do końca nie wiem, jak opisać nowe UNO Q, nie jest to według mnie tak do końca próba konkurencji z Raspberry Pi. Może bardziej stworzenie nowego typu hybrydy, łączącej procesor działający na Debianie wraz z mikrokontrolerem w klasycznym tego słowa znaczeniu. Ma to swój potencjał zwłaszcza w nieco bardziej wymagających aplikacjach, które muszą być jednocześnie energooszczędne, choć trzeba wspomnieć tutaj, że aktualnie nie ma możliwości pracy tylko na CPU lub tylko na mikrokontrolerze, nawet jeśli aplikacja korzysta tylko z STM32, to Qualcomm cały czas pracuje, co nie jest zbyt energooszczędne, ale zakładam, że w przyszłości zostanie to naprawione. Nasuwa się jednak pytanie, czy tego typu hybrydowe połączenie, choć na papierze kuszące to w rzeczywistości nie uwypukla tak naprawdę wad obu rozwiązań. Poza tym trzeba wspomnieć, że nie jest to pierwszy raz, gdy Arduino próbuje połączyć Linuxa i zwyczajny mikrokontroler. Lata temu powstało coś takiego jak Arduino Tian i Yún, ale płytki nigdy nie były zbyt popularne. Co więcej – cena, nowa płytka nie należy do najtańszych, a biorąc pod uwagę możliwości, to trzeba powiedzieć wprost, że jest droga. Koszt około 200zł za wersję z 2GB pamięci RAM jest kwotą zdecydowanie przesadzoną, znacznie bardziej realny byłoby około 120zł. 

Pytanie dla kogo jest nowe Arduino UNO Q? Lub też dla kogo nie jest? Nie wydaje mi się, aby była to najlepsza platforma dla początkujących. Oczywiście nasuwa się tutaj na myśl argument, że przecież nowe UNO ma niezwykły potencjał. Można zacząć od nauki podstawowego kodu, tak jak na zwykłym Arduino i z czasem przejść do bardziej zaawansowanych projektów embedded, a wszystko to w ramach jednej platformy. Tylko właśnie ta jedna platforma może być tutaj problemem. Na ten moment całość nie działa w pełni stabilnie, atutem nauki programowania z Arduino zawsze był fakt, że jeśli się coś uruchamiało to, to działało poprawnie, a nawet jeśli nie, to w internecie można było dość szybko znaleźć odpowiedź, dlaczego pojawił się problem. Platforma zawsze była przyjazna początkującym, ale wydaje się, że nowe UNO Q takie nie jest. Chociażby wspomniany przeze mnie problem Serial.print(), czy też po prostu problemy z aktualizacją. 

Mimo tego, może w nieco bardziej pozytywnym tonie wydaje mi się, że płytka ta ma potencjał. Jest też to w pewien sposób odpowiedź na pytanie „Dla kogo jest nowe Arduino?”. Choć zapewne projektowane z myślą o początkujących wydaje mi się, że powinno być dedykowane dla osób, które zajmują się elektroniką nieco dłużej. Z zasady ktoś, kto bawił się już niejedną platformą, poradzi sobie z podstawowymi problemami, czy tez będzie w stanie dostrzec potencjał połączenia mikrokontrolera i procesora. Mam nadzieję, że początkowe problemy programowe zostaną z czasem rozwiązane, a płytka ujawni swój pełen potencjał, bo zawsze jest to coś nowego i innego, z którego może narodzić się ciekawe rozwiązanie. Istnieje jednak szansa, że producent, przez fakt średniego odbioru z czasem zrezygnuje z tego projektu, tak jak to miało miejsce w przypadku Intel Edison.   

 

Open source is… dead?

Slogan widoczny na Arduino UNO R4.

Wraz z pojawieniem się Arduino UNO Q świat obiegła informacja o przejęciu firmy przez Qualcomm, co wzbudziło też spore obawy. Przez lata Arduino było synonimem open source, firma udostępniała pełną dokumentację swoich płytek, a na jednej z nich znalazł się nawet stosowny slogan. Nic więc dziwnego, że przejęcie przez firmę Qualcomm, która nie słynęła w branży ze szczególnej otwartości, wzbudziło niepokój. Na pudełku Arduino UNO Q również znajdziemy „Open source is love”, co jest stosowne. Schematy i dokumentacja nowej płytki pojawiła się publicznie w dniu jej ogłoszenia, poza tym nawet dokumentacja procesora QRB2210 została udostępniona, tak więc Arduino nadal wydawało się być open.  

Niestety tak było na początku listopada, pod koniec miesiąca dostaliśmy informację o aktualizacji regulaminu i polityki prywatności, które wprost wskazują na zerwanie z polityką open source. Zmiany wprowadzają wieczystą licencję na wszystko, co udostępniają użytkownicy, monitoring nad wszelkimi funkcjami AI, klauzulę uniemożliwiającą użytkownikom wskazywanie potencjalnych naruszeń patentów, wieloletnie przechowywanie nazw użytkowników nawet po usunięciu konta oraz integrację wszystkich danych z globalnym ekosystemem Qualcomma. Jednak najbardziej uderzający wydaje się fakt, że użytkownikom wyraźnie zakazuje się odtwarzania działania platformy, reverse-engineeringu, a nawet podejmowania prób zrozumienia, jak działa system, chyba że Arduino wyrazi na to zgodę. Czy to oznacza koniec Arduino, jakie wszyscy znamy? Niestety wydaje mi się, że tak. 

 

Cytat

Źródła:

• https://www.jeffgeerling.com/blog/2025/arduino-uno-q-weird-hybrid-sbc
• https://www.youtube.com/watch?v=zGxSt562uo8

• https://www.xda-developers.com/arduino-uno-q-wonderfully-weird/

• https://docs.arduino.cc/resources/datasheets/ABX00162-ABX00173-datasheet.pdf

• https://randomnerdtutorials.com/arduino-uno-q-getting-started/

• https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7396903362237054976/

• https://www.linkedin.com/posts/jacobbeningo_rip-arduino-and-good-riddance-qualcomm-activity-7382022152562237440-wwom/

 

[Christophorus]

Dnia 3.12.2025 o 18:09, rafal2808 napisał:

Wraz z pojawieniem się Arduino UNO Q świat obiegła informacja o przejęciu firmy przez Qualcomm, co wzbudziło też spore obawy. Przez lata Arduino było synonimem open source, firma udostępniała pełną dokumentację swoich płytek, a na jednej z nich znalazł się nawet stosowny slogan. Nic więc dziwnego, że przejęcie przez firmę Qualcomm, która nie słynęła w branży ze szczególnej otwartości, wzbudziło niepokój.

Dnia 3.12.2025 o 18:09, rafal2808 napisał:

Niestety tak było na początku listopada, pod koniec miesiąca dostaliśmy informację o aktualizacji regulaminu i polityki prywatności, które wprost wskazują na zerwanie z polityką open source. Zmiany wprowadzają wieczystą licencję na wszystko, co udostępniają użytkownicy, monitoring nad wszelkimi funkcjami AI, klauzulę uniemożliwiającą użytkownikom wskazywanie potencjalnych naruszeń patentów, wieloletnie przechowywanie nazw użytkowników nawet po usunięciu konta oraz integrację wszystkich danych z globalnym ekosystemem Qualcomma. Jednak najbardziej uderzający wydaje się fakt, że użytkownikom wyraźnie zakazuje się odtwarzania działania platformy, reverse-engineeringu, a nawet podejmowania prób zrozumienia, jak działa system, chyba że Arduino wyrazi na to zgodę. Czy to oznacza koniec Arduino, jakie wszyscy znamy? Niestety wydaje mi się, że tak. 

Licencje oprogramowania Open Source powinny zawierać stosowne ograniczenia przed tego rodzaju wrogim przejęciem. Szczególnie w celach zarobkowych, gdy ktoś bez przysłowiowego kiwnięcia palcem w bucie przejmuje czasami lata pracy setek osób. Wyobraźmy sobie na przykład darmowego KiCada, który od 1992 roku jest rozwijany przez wolontariuszy i w ostatnich latach pracowników CERN. Nagle ktoś przejmuje KiCada, wprowadza ograniczenia licencyjne i każe sobie płacić za prawo do jego użytkowania, żerując na wolontariacie wielu osób.

Tak stało się z pakietem biurowym OpenOffice.org, co w zasadzie wyeliminowało z rysnku darmowego oprogramowania ten pakiet biurowy. Wydawało się, że przejęcie przez inną firmę spowoduje rozwój tego pakietu biurowego. Stało się wręcz przeciwnie. Od czasu przejęcia rozwój tego pakietu biurowego został w zasadzie wyhamowany. Sam pakiet stracił znacząco na popularności i znaczeniu. Jego miejsce zajął pakiet biurowy LibreOffice.

Podobnie wygląda historia FreeRoutera (FreeRouting) darmowego autoroutera. Działał on początkowo online. Twórcą FreeRoutera jest emerytowany programista firmy Zuken, Alfons Wirtz. Firma ta uznała, że FreeRouter narusza jej prawa, ponieważ w działaniu jest podobny do autoroutera zawartego w jej oprogramowaniu. Jeśli mnie pamięć nie zawodzi poszło między o automatyczne trasowanie ścieżek pod kątem 45^o, co firma Zuken rzekomo opatentowała. Mogła jeszcze opatentować okrągły i prostokątny kształt pól lutowniczych, i linię w kształcie której są trasowane ścieżki (dygresja z mojej strony). Pod presją prawników firmy Zuken, którzy zagrozili twórcy FreeRoutera pozwami sądowymi rozwój FreeRoutera został wstrzymany, a jego wersja online wyłączona. Jednak autor FreeRoutera udostępnił kody źródłowe FreeRoutera na licencji GPL. W ten sposób FreeRouter jest dostępny na licencji GPL, ale jego rozwój również uległ wyhamowaniu.

Edytowano Grudzień 5, 2025 przez Christophorus
Literówki poprawiłem.

[Elvis]

@rafal2808 Bardzo fajny artykuł, trudno nie zgodzić się z chociażby jednym stwierdzeniem odnośnie Arduino Uno Q. 

Dzięki uprzejmości firmy Botland ja również otrzymałem płytkę do przetestowania możliwości nowej platformy. Na szczęście kolega @rafal2808 bardzo trafnie i wystarczająco krytycznie opisał wrażenia z używania Uno Q, więc nie muszę powtarzać wszystkich wad nowego Arduino. Przyznam, że z racji pisania kursu dla Intel Edison-a miałem duże obawy zbytniego pesymizmu oraz porównywania Arduino Uno Q do nieszczęsnego Edisona. Ale skoro nie tylko ja dostrzegam wspólne cechy, więc może to nie tylko przykre doświadczenia z przeszłości. Bo trzeba to głośno powiedzieć: Qualcomm chce być jak Intel i to nie tylko w kwestii produkcji mikroprocesorów.

Skoro wady zostały już bardzo trafnie opisane, spróbuję wspomnieć o pewnych, nawet jeśli nielicznych zaletach Arduino Uno Q.

Zacznijmy od samego pomysłu. Każdy z nas gdy słyszy Arduino Uno, myśli od razu Atmega328 i to jedyne, prawdziwe Arduino oraz jego klony. Jednak po rozpakowaniu przesyłki zrozumiałem, że z perspektywy inżynierów pracujących dla Arduino mogło to wyglądać nieco inaczej. Od wielu lat kolejne płytki wykorzystują przeróżne mikrokontrolery, a ten nieszczęsny AVR i tak nie chce odejść w zapomnienie... Poprzednia wersja Uno nie bazowała na atmedze, ale na mikrokontrolerze Renesasa i już pierwsze spojrzenie na Arduino Uno Q oraz R4 zwraca uwagę na ich podobieństwo:

Na obu widzimy moduły Wifi, matryce LED-ów, złącza Qwiik oraz oczywiście złącza Arduino. Elementy są bardzo podobnie rozmieszczone, właściwie różnica to zasilanie oraz USB typu C.

Jeśli przyjmiemy, że bazą dla Uno Q jest Uno R4, nowa płytka wydaje się nieco mniej dziwna. Również jej cena (205zł) wcale tak nie szokuje w porównaniu z R4 (125zł). Wydajemy nieco wiecej, ale dostajemy też bardziej zaawansowany produkt, który ma (prawie) pełną funkcjonalność Uno R4 oraz dodatkowe bajery:

Na początek możemy używać UnoQ za pomocą znanego nam Arduino IDE. Nie zauważyłem problemu z portem szeregowym (słuszna uwaga), natomiast jak dla mnie wadą są inne napięcia (3.3V zamiast 5V). Jednak poza tym nowa płytka jest właściwie pełnym zamiennikiem poprzedniej:

Mamy więc trochę droższe i nieco niekompatybilne R4. Wydaje się bez sensu, ale tutaj widać pierwszą zaletę UnoQ - moim zdaniem to bardzo tania płytka. Albo raczej tania w relacji otrzymanego sprzętu do ceny. Znalazłem w sieci wyliczenia i według nich Qualcomm dopłaca do każdego egzemplarza Uno Q bo cena końcowa nie pokrywa nawet ceny komponentów. O montażu, opakowaniu, transporcie, czy marży sprzedawcy nie wspominając.

Chodzi mi o to, że w Arduino Uno Q dostajemy w gratisie STM32U585, który jest dość drogim mikrokontrolerem. Właściwie goła płytka Nucleo z U575 kosztuje ~110 zł. A pamiętajmy że Arduino ma sporo więcej do zaoferowania, chociażby moduł WiFi i Bluetootha. Porównywalną funkcjonalność oferuje dopiero B-U585I-IOT, ale jej koszt to prawie 400zł, więc niemal dwa razy więcej niż Arduino!

Oczywiście można narzekać, że Arduino Uno Q nie ma JTAG-a, ale nie jest to do końca prawda... W komunikatach widocznych podczas programowania znajdziemy informację o użyciu openocd, więc JTAG prawdopodobnie jest, tylko nie mamy do niego dostępu z poziomu tego delikatnie mówiąc niedoskonałego oprogramowania:

Jak już jesteśmy przy cenach to jeszcze jedno porównanie na które warto zwrócić uwagę. Arduino z STM32 na pokładzie nie jest nowością - od dawna płytki "profesjonalne" z linii Portenta używają STM32, również Arduino Giga jest na tych układach oparte. Ale popatrzmy na ceny: Portenta H7 Connected - 407zł (https://botland.com.pl/arduino-seria-portenta-oryginalne-plytki/20395-arduino-portenta-h7-lite-connected-abx00046-7630049202511.html), Arduino Giga R1 Wifi - 333 zł (https://botland.com.pl/arduino-seria-podstawowa-oryginalne-plytki/22660-arduino-giga-r1-wifi-abx00063-7630049203266.html). 

Więc gdyby udało się nieco otworzyć architekturę Arduino Uno Q mogłoby ono być ciekawą ofertą dla samego STM32U585. A mamy jeszcze cały mikroprocesor w gratisie...

No właśnie, o co chodzi z tym mikroprocesorem. Kolega @rafal2808 dobrze opisał wrażenia i wady tego co dostarcza Arduino, ja tylko krótko zaprezentuję jak wygląda nowy Blink.

Arduino App Lab zawiera sporo przykładów, które mają jedną wspólną cechę - są strasznie przekombinowane. Dla początkującego to raczej koszmar, więc płytka jest chyba bardziej adresowana do użytkowników, którzy na Arduino Uno R4 zrobili już wszystko i szukają nowych wyzwań. Blink LED jest jednym z przykładów dostępnych w aplikacji:

Po wybraniu przykładu, zobaczymy nowy projekt. Warto otworzyć plik README.md może nie żeby go czytać, ale docenić ilość pracy włożonej w nową platformę - nawet prosty blink ma piękny obrazek pokazujący współpracę mikroprocesora i mikrokontrolera.

Aplikacje składają się z 2 części. Pierwsza działa na mikroprocesorze, pisana jest głównie w Pythonie, ale większość przykładów używa również JavaScriptu i oczywiście HTML-a. Więc cokolwiek bardziej skomplikowane niż miganie diodą to nauka kilku języków programowania. Od razu czuć tutaj korporacyjną nutkę oraz zapaszek Edison-a. Obie platformy używały tak samo przekombinowanych rozwiązań. Ale zobaczmy jak wygląda kod Blink napisany w Pythonie:

Tym na co warto zwrócić uwagę jest klasa Bridge. Pozwala ona na wywoływanie funkcji napisanych w C++ i działających na mikrokontrolerze. Więc kod Bridge.call("set_led_state", led_state) w rzeczywistości odwołuje się do STM32U585:

Schemat działania jest więc następujący: w C++ piszemy funkcje, które działają na STM32, a wywołujemy je z kodu napisanego w Pythonie, który działa na mikroprocesorze. To całkiem fajna sprawa i działa poprawnie. Jedyna wada to te nieszczęsne kontenery, które spowalniają cały proces. Bo gdyby je jakoś usunąć mielibyśmy skrypt w Pythonie, który wywołuje funkcje w C++ na mikrokontrolerze. Więc wysokopoziomowy kod moglibyśmy szybko i miło pisać w Pythonie, a niskopoziomowe sterowanie peryferiami mieć w bibliotekach.

Pomysł jest bardzo fajny, niestety jak na razie oprogramowanie dostarczane przez Arduino sprawia że trzeba mieć mnóstwo cierpliwości i samozaparcia żeby nawet przykłady uruchomić. 

Więc moim zdaniem Arduino Uno Q jest ciekawym rozszerzeniem możliwości Arduino Uno R4. Dla osób które zrobiły już wszystko co się da na R4 i szukają nowych wyzwać Uno Q może być interesującym wyborem.

Płytka nie jest ani raczej nie będzie konkurencją dla Raspberry Pi. To raczej Uno R4+ niż malinka, chociaż jeśli Qualcomm przestanie naśladować Intel-a i otworzy nieco nową platformę, ma ona szanse na sukces. Sprzętowo to bardzo ciekawa opcja i w porównaniu do innych płytek - wbrew pozorom niedroga. Niestety aktualny stan oprogramowania sprawia że trudno jest ją komukolwiek polecać.

[rafal2808]

@Elvis Dzięki za rozszerzenie tematu, świetnie się to uzupełnia 

[Vardistan]

dopiero zaczynam naukę arduino, a tu od razu bombshell, że megacorpo ich przejęło i od razu wrzuciło cały ten korporacyjny ściek, od razu zabijając open sourcowość arduino.
ja to mam szczęście ._.

[_LM_]

Na arduino świat się nie kończy, masz stare wersje (płytek i klonów) z mikrokontrolerami 8 bit oraz całe stado płytek od ST z świetnym kursem na forbot. Po co narzekać? 

Edytowano Grudzień 8, 2025 przez _LM_

[Vardistan]

Niesmak pozostaje, za to nie poddaje się z nauką, na razie siedzę na kursie lutowania i zbieram pieniądze na kurs właśnie arduino :3