Pytanie o masy na płytach głównych i zasilaczach komputera oraz ogólnie w elektronice

[MichalSz]

Witam,

Podczas zabawy zmianą zasilania diody LED z płyty głównej zauważyłem coś bardzo ciekawego.

Mianowicie od zawsze wszędzie słyszę że w układach elektronicznych masy muszą być połączone....

Natomiast mierząc miernikiem (tryb ciągłości) okazuje się że np. na głównym złączu po stronie płyty głównej nie ma połączenia np. między pinem 3 a pinem 15.

Dodatkowo na zasilaczu między tymi pinami jest kondensator (tryb ciągłości działa tylko przez ułamek sekundy).

Podłączając płytkę Nucleo z stm32 na pinach GND mam połączenie z pinem 18 płyty głównej ale już z pinem 3 nie ....

Oczywiście zasilacz i płyta główna jest w 100% sprawna (zresztą pomiary zrobiłem również na innym komputerze i wyniki są te same)

 

Pytanie ostateczne brzmi :

Jak to koniec końców jest z tymi masami, czy to możliwe aby w PC one jednak nie były ze sobą połączone a jeżeli tak to dlaczego?

 

[Treker (Damian Szymański)]

@MichalSz witam na forum  

Dnia 7.08.2026 o 15:05, MichalSz napisał:

na głównym złączu po stronie płyty głównej nie ma połączenia np. między pinem 3 a pinem 15.

Co do zasady masy powinny być połączone. Zasilanie bardziej zaawansowanych urządzeń może być jednak rozdzielone na kilka obwodów. Szczerze mówiąc dawno nic nie robiłem z ATX i płytami głównymi, ale mam wrażenie, że w tym przypadku sprawdzasz "połowę układu", bo sprawdzasz połączenie na płycie głównej. W teorii może być tak, że na płycie sygnały nie są ze sobą połączone, bo dopiero "wewnątrz zasilacza" wszystkie masy spotykają się w jednym punkcie.

[jaszczurtd]

@MichalSz Masa to tylko pozornie prosty temat, i tylko pozornie sprowadza się do "podłączenia w ze sobą razem w jednym miejscu".

To co zaobserwowałeś w gnieździe ATX stosuje się celowo, by zmniejszyć wzajemne interferencje zasilanych układów z tego samego źródła zasilania. Owszem, masa ostatecznie JEST wspólnym punktem, ale ten wspólny punkt często musi znajdowac się w konkretnym miejscu w układzie. Co więcej - takich "zbiorczych" maso-punktów może być w układzie więcej niż jeden. Ostatecznie wszystkie one są na tym samym potencjale, i są ze sobą elektrycznie połączone, tyle że w różnych, ściśle określonych miejscach.

Problem z masą wynika między innymi z faktu że każde połączenie elektryczne - czy to przewód, czy to ścieżka, nie jest zbudowane z "idealnego" przewodnika. W praktyce każde połączenie posiada swoja rezystancję, indukcyjność, pojemność, itp. W przypadku masy są to wartości bardzo, bardzo małe, ale w określonych warunkach powodują że na takich połączeniach powstają jakies upływności, jakieś indukcyjności pasożytnicze gdzie potrafi się zaindukować jakieś napięcie. Dlatego np. we wzmacniaczach mocy audio odpowiednie prowadzenie masy, unikanie tzw. pętli masy, i odpowiednie łączenie bloków funkcjonalnych ma kolosalne znaczenie, by uniknąć np. charakterystycznego brumu, wzbudzania się, czy innych zjawisk mogących nie tylko zakłócić dźwięk, ale w warunkach skrajnych nawet uszkodzić np. końcówkę mocy.

W przypadku wspomnianego zasilacza ATX, mamy dodatkowo do czynienia z bardzo dużym poborem mocy, a pobór tej mocy z reguły nie jest liniowy a wręcz quasi-impulsowy (układy cyfrowe pracujące z różnym taktowaniem, aktywne przełączanie obciążeń, jakieś przetwornice zasilające rdzeń CPU, itp, itd). I włanie przez masę potrafi to bardzo często przenosić przeróżne zakłócenia. Niejeden z nas pewnie nie raz w słuchawkach podłączanych do komputera słyszał jakieś szumy które potrafiły się zmieniać w takt zmian w grafice, itp). To właśnie wynika między innymi z tego.

Dlatego piny 3 i 15 to JEST ta sama masa (ten sam potencjał), tyle że być może w przypadku tego konkretnego zasilacza te piny nie są ze sobą połączone w samym zasilaczu, czy wtyczce, tylko zapewne gdzieś na płycie głównej komputera. Ale nie zmienia to faktu że jest to ten sam węzeł GND/masy.