Kurs elektroniki – #7a – tranzystory bipolarne w praktyce

[sebura]

@Sylba @Sylba

Załączam schemat nad którym pracowałem , do którego dorzuciłem wspomniany potencjometr po stronie bazy

Miernik czarny mierzył Ib a miernik czerwony Ic tak jaki pisałeś.

na plytce jest tranzystor BC 546

 

 

 

 

5 godzin temu, Sylba napisał:

 

 

[Sylba]

Jeśli mierzyłeś tak jak opisałeś to coś jest nie tak.

Wzmocnienie prądowe Ic/Ib dla tranzystora BC546 wg noty katalogowej waha się pomiędzy 110 - 450 dla Ic=2 mA i Vce = 5V.

Z jednego z pomiarów Ic/Ib = 80 co świadczy o pracy w obszarze nasycenia, a z drugiego Ic/Ib = 5800 co jest nieosiągalne dla tego typu tranzystorów, chyba że są uszkodzone lub nie jest to tranzystor BC546 tylko np. dołączony do kursu Darlington MPSA29, którego wzmocnienie wg noty katalogowej wynosi 10000. 

Obudowy obu elementów są identyczne.

Edytowano Marzec 30, 2024 przez Sylba

[sebura]

1 godzinę temu, Sylba napisał:

 

Trochę doczytałem i temat się wyjaśnił - amperomierze były wpięte za daleko od tranzystora. Teraz przeniosłem pomiary przy samych nóżkach bazy i kolektora i wartości wróciły do katalogowych a i widać różnice w świeceniu diody Led na skrajnych pozycjach potencjometru.

[Sylba]

10 godzin temu, sebsuwala napisał:

Trochę doczytałem i temat się wyjaśnił - amperomierze były wpięte za daleko od tranzystora.

Coś jest nie tak w twoim obwodzie i rozumowaniu. Gdyby rezystor bazy miał 500k + 10k = 510k to przy napięciu zasilania 9V prąd bazy byłby rzędu (9-0,7)/510 000 = 16,3 uA. Wskazania mierników nie potwierdzają tego. Nie bardzo rozumiem jaki wpływ na wyniki pomiarów przy tak dużych rezystancjach miałaby "odległość" amperomierza od tranzystora.

Parę postów wcześniej szczegółowo arytmetykę tego obwodu wyjaśnił jand https://forbot.pl/forum/profile/31440-jand/. Może zajrzyj tam i przelicz swój obwód?

[razdwaraz]

Nie za bardzo rozumiem, dlaczego pomiar prądu bazy jest robiony w sposób przykładania sondy do anody i do nóżki rezystora, który jest połączony szeregowo z bazą. Natomiast łączenie nóżki rezystora do kolektora wydaje się sensowne, bo na schemacie wydaje sie to po kolei.

[Treker (Damian Szymański)]

Dnia 10.04.2024 o 16:15, razdwaraz napisał:

Nie za bardzo rozumiem, dlaczego pomiar prądu bazy jest robiony w sposób przykładania sondy do anody i do nóżki rezystora, który jest połączony szeregowo z bazą.

@razdwaraz przepraszam za brak wcześniejszej odpowiedzi, ale zupełnie umknęło mi to pytanie. Zakładam, że jest już "za późno", ale dla formalności odpowiadam. W praktyce podczas pomiaru prądu bazy łączymy poprzez miernik bazę z dodatnią szyną zasilania. Dioda świecąca nie wpływa na ten pomiar. Na rysunku dotykamy miernikiem do nóżki diody, aby po prostu połączyć miernik z dodatnią szyną zasilania w płytce stykowej. Równie dobrze, zamiast do diody, miernik moglibyśmy przyłożyć do jakiegoś dodatkowego przewodu, które zostanie podłączony do dodatniej szyny zasilania.

[JaboLtron]

Odpowiedz pewnie prosta, ale nie mogę zrozumieć jak idzie napięcie (prąd) jestem dość początkujący....

Na moje idzie od plus, rozchodzi się na diodę później rezystor 1k wpada do kolektora, druga część tego prądu rozchodzi się rezystor 10k i wpada do bazy....

Czemu steruje prądem koletora z prądem bazy jak jest już tam prąd....

Proszę o wyjaśnienie....

[Gość]

25 minut temu, JaboLtron napisał:

Czemu steruje prądem koletora z prądem bazy jak jest już tam prąd....

Tranzystor przewodzi w zależności od jego wzmocnienia oraz prądu nasycenia bazy. Czyli takiego prądu który płynie poprzez bazę i emiter do bieguna zasilania. Jeżeli przez bazę prąd nie płynie, to też i prąd nie popłynie przez kolektor do emitera. Układ będzie się jedynie znajdować pod napięciem zasilania ale prąd nie popłynie. Zorganizuj sobie jakąś płytkę stykową, oraz przetestuj w realu.  

[JaboLtron]

Ok.. czyli prąd nie płynie do kolektora żaden z baterii jeśli nie dopłynie prąd do bazy, tak działa tranzystor....

[Gość]

4 godziny temu, JaboLtron napisał:

Ok.. czyli prąd nie płynie do kolektora żaden z baterii jeśli nie dopłynie prąd do bazy, tak działa tranzystor

Coś w tym stylu, tylko nie do kolektora, a przez kolektor. Tranzystor to nie jest naczynie z wodą.

[JaboLtron]

Pomierzyłem ale nie wiem czy dobrze.... test na 9v

NPN

-Ube 0.718 

-Uce 0.035

-Ic 6.32

-Ib 0.84

PNP

-Ube 0.695

-Uce 1.031

-Ic 5.38

-Ib 0.84

Moje wnioski:

Uce bądż Uec napięcie jest znacznie większe czym to spowodowane??, reszta wyników porównywalna.....

---------

Dobra obróciłem go (tzn tranzystor) teraz Uce wynosi mało 0.035

---------

Zmienił się też prąd Ic na 6.35mA

Czyli wyszło prawie co to samo co NPN, różnice minimalne 

Edytowano Lipiec 30, 2024 przez JaboLtron

[Gość]

2 godziny temu, JaboLtron napisał:

Czyli wyszło prawie co to samo co NPN, różnice minimalne 

Jeżeli użyłeś komplementarnej pary tranzystorów, to pomiary powinny być zbliżone. Natomiast same tranzystory nie są idealne a i posiadają różny współczynnik wzmocnienia tzw. "betę". W przypadku typowych tranzystorów jakie sprzedają w zestawach do takiej zabawy np. (BC54x i BC55x) współczynnik wzmocnienia określa litera na końcu symbolu. Np. BC547A, gdzie tranzystor występuje w trzech grupach A,B i C. Możesz sprawdzić w nocie katalogowej i przekonasz się, że nawet tranzystory w tej samej grupie mieszczą się w określonych widełkach wzmocnienia. Niestety przy zwykłej zabawie 0/1 (załącz, wyłącz tranzystor) trudno jest dostrzec różnicę pomiędzy tranzystorami wynikającą z różnego współczynnika wzmocnienia. To co można stwierdzić, to fakt, że tranzystor faktycznie "coś" wzmacnia mając na uwadze proporcję prądu kolektora względem prądu bazy.  

[Walsodar]

Cześć 

Utknąłem. Mam prawo.

Złożyłem układ jak w ćwiczeniu NPN, zmierzyłem, ale nie rozumiem. 

1. Co się dzieje z tranzystorem, kiedy dochodzi napięcie na colektor a baza  - nie ma napięcia.

Jak przepływają elektrony,,

dlaczego po dostarczeniu napięcia do bazy, zaczyna działać emiter.?

2. Co się stanie, jak w ćwiczeniu, zamienimy miejscami rezystory ?

[Sylba]

1 godzinę temu, Walsodar napisał:

1. Co się dzieje z tranzystorem, kiedy dochodzi napięcie na colektor a baza  - nie ma napięcia.

Jak przepływają elektrony,,

Właściwością tranzystorów bipolarnych jest to, że aby popłynął duży prąd w złączy kolektor emiter, musi popłynąć mały prąd w złączu baza-emiter (napięcie bazy musi być wyższe od napięcia emitera, najczęściej o ok. 0,7 V. Mały prąd bazy steruje prądem kolektora. Stosunek tych prądów Ic/Ib to wzmocnienie tranzystora (oznaczane Beta lub hFE).
Gdybyś chciał dokładniej poznać stronę fizyczną, to w Internecie znajdziesz setki opisów tego co się dzieje w złączu n-p-n (elektrony, dziury). Jeśli bardziej interesuje cię strona praktyczną, to sądzę, że lepiej przestudiować charakterystyki pracy tranzystorów by wiedzieć kiedy tranzystor jest zatkany, kiedy nasycony, a kiedy pracuje w obszarze liniowym, jakie są układy pracy tranzystorów (wspólny emiter, wspólny kolektor, wspólna baza), jakie są zastosowania. Polecam serię artykułów Poznajemy tranzystory autorstwa Piotra Góreckiego.

2 godziny temu, Walsodar napisał:

2. Co się stanie, jak w ćwiczeniu, zamienimy miejscami rezystory ?

Ciekawe czy ktoś zgadnie jakie ćwiczenie, jaki układ i które rezystory masz na myśli.

[Walsodar]

@Sylba

Ćwiczenie z kursu podstaw 7a